Dafydd Elis-Thomas:A yw Cymru Di-garbon yn Bosib?

Fel rhan o Gyfres Darlithoedd y Celfyddydau a'r Dyniaethau, bydd yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas – Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn traddodi darlith gyhoeddus ym Mhrifysgol Abertawe ar Chwefror 23 am y posibilrwydd o Gymru di-garbon.

Mae AC Dwyfor Meirionnydd hefyd yn Gadeirydd Pwyllgor yr Amgylchedd a Chynaliadwyedd, grwp a sefydlwyd yn 2011 i ystyried cynlluniau a pholisïau ynni ar gyfer Cymru. 

Yn ystod y ddarlith awr o hyd, dan y teitl,  Cymru Di-garbon, a yw’n Bosib mewn Pryd? bydd yr Arglwydd Elis-Thomas yn ystyried rhai o ganfyddiadau’r pwyllgor a hefyd yn tynnu ar ei arbenigedd fel llefarydd Plaid ar gyfer yr Amgylchedd ac Ynni.

Enwebwyd yr Arglwydd Elis-Thomas i Dy’r Arglwyddi ym 1992, ac fe’i penodwyd i gadair Bwrdd yr Iaith Gymraeg o 1993 tan 1999. Fe’i hetholwyd gan ei gydweithwyr (ar dri achlysur) fel Swyddog Llywyddu ac mae wedi arwain gwelliannau a diwygiadau yn nulliau gweithio’r Cynulliad.

Mae’r rhain yn cynnwys Pwyllgor Deisebau cyraeddadwy, a rheolau sefydlog newydd clir, ac ymgyrch ‘Pleidleisiwch 2011’ i annog pobl i gofrestru i bleidleisio, yn enwedig ymhlith pleidleiswyr newydd ifanc. Fel cyn ymchwilydd ac athro ym maes addysg oedolion ac addysg uwch, mae gan yr Arglwydd Elis-Thomas gysylltiadau agos o hyd â Phrifysgol Bangor fel Canghellor, a chyda Choleg Llandrillo del Llywydd. Mae hefyd yn Is-lywydd ar gyfer Apêl Eryri yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol sy’n buddsoddi mewn ffermio cynaliadwy a chadwraeth yn Eryri.

lord elis-thomas  

Meddai’r Arglwydd Dafydd Elis-Thomas AC, “Rydym i gyd yn ymwybodol mai newid hinsawdd yw’r pwnc sy’n llunio gwleidyddiaeth gyfoes fwyaf a’r perygl mwyaf yr ydym yn ei wynebu. Mae Cymru eisoes yn arwain y ffordd o safbwynt gosod targedau uchelgeisiol ar gyfer ailgylchu a lleihau gwastraff, ond mae’n rhaid i Lywodraeth Cymru weithio’n galetach i gyflawni ei haddewidion a sicrhau bod modd i Gymru arwain y ffordd yn fyd-eang ar faterion amgylcheddol. Yn fy rôl fel Cadeirydd Pwyllgor yr Amgylchedd a Chynaliadwyedd, fy nyletswydd i yw gwneud yn siwr bod ein Llywodraeth yn cyflawni ei haddewidion, a sicrhau bod modd i Gymru arwain y ffordd yn fyd-eang ar faterion amgylcheddol a chynaliadwyedd.”

Mae’r ddarlith gyhoeddus hon yn rhan o gyfres a noddir gan Sefydliad Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau (RIAH). Nod y Sefydliad yw dod ag ymchwilwyr a myfyrwyr ôl-raddedig yng Ngholeg y Celfyddydau a’r Dyniaethau ynghyd a chreu amgylchedd ymchwil cyfoethog wedi’i gymhwyso tuag at ragoriaeth a chysylltu â’r cyhoedd.

Meddai’r Athro Chris Williams Cyfarwyddwr Sefydliad Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau: Mae’n anhygoel bod rhywun o statws gwleidyddol yr Arglwydd Elis-Thomas yn cyfrannu at y gyfres darlithoedd cyhoeddus. Mae’n anodd meddwl am destun pwysicach sy’n wynebu pobl Cymru na’r bygythiad i’r amgylchedd ac rydym yn edrych ymlaen yn fawr at ddysgu mwy am sut y gall Cymru gwrdd â’i sialensiau ei hun gan osod esiampl i wledydd arall ei dilyn ar yr un pryd.

Cynhelir y ddarlith gyhoeddus RIAH yn Narlithfa Wallace, Adeilad Wallace, Prifysgol Abertawe a bydd yn dechrau am 5.30pm yn brydlon. Bydd lluniaeth ysgafn ar gael o 5.00 pm; mae croeso i bawb ac mae mynediad am ddim. Cynhelir y ddarlith yn Gymraeg gyda gwasanaeth Cyfieithu ar y Pryd.

Am ragor o wybodaeth cysylltwch â RIAH, e-bost riah@abertawe.ac.uk neu ffoniwch 01792 295190.

Cysylltwch â  Delyth Purchase yn Swyddfa  Cysylltiadau Cyhoeddus Prifysgol Abertawe, Ffôn 01792 295050 E-bost: d.purchase@abertawe.ac.uk