Cytundeb Celtaidd gwerth £1 miliwn i yrru cynnydd gofal iechyd sylweddol

Mae pedwar sefydliad o'r radd flaenaf yng Nghymru ac Iwerddon wedi lansio cynghrair cyffrous newydd i arwain y ffordd wrth ddatblygu gofal iechyd arloesol.

image1 plasma etch tool Bydd y Cynghrair NanoIechyd Celtaidd, cynllun £1 miliwn, yn helpu cwmnïau ar ddwy ochr Môr Iwerddon i aros ar flaen y gad o ran arloesi a chynnydd mewn sector gofal iechyd sy'n datblygu'n gyflym, ac yn ddylanwadol iawn.

Prifysgol Abertawe fydd y partner arweiniol yn y cynghrair, a gefnogir gan £765,000 o Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop o dan Raglen Draws-ffiniol Iwerddon a Chymru.

Lleolir y fenter yng Nghanolfan NanoIechyd y Brifysgol – sydd hefyd yn derbyn cymorth o gronfeydd yr UE.  Bydd y bartneriaeth yn cyfuno ei hadnoddau gyda thri sefydliad o Ddulyn – Canolfan Rhyngweithiadau BioNano Coleg Prifysgol Dulyn, Athrofa Meddyginiaethau Moleciwlaidd a Chanolfan Nano-strwythurau a Nano-declynnau Ymaddasol Coleg y Drindod, Dulyn, ac Athrofa Diagnostig Biofeddygol a Chanolfan Nano-bioffotoneg a Delweddu Prifysgol Dinas Dulyn.  Mae gan bob un ohonynt arbenigedd mewn meysydd nanoiechyd penodol.

Dywedodd Alun Davies, y Dirprwy Weinidog dros Raglenni Ewropeaidd: "Mae gan nanoiechyd botensial i arwain cynnydd sylweddol mewn gofal iechyd, ac wrth wneud hynny, i yrru arloesi a sicrhau datblygu economaidd a chymdeithasol cynaliadwy.

"Dwi'n croesawu'r fenter hon, a ariennir gan yr UE, ac a fydd yn helpu creu cynghrair cryf rhwng y byd academaidd, darparwyr gofal iechyd, a busnesau i ddarparu ymatebion gofal iechyd."

image2 metasystems imaging system Bydd y cynghrair yn galluogi cwmnïau bach a chanolig sydd â diddordeb mewn datblygu technoleg nanoiechyd i gael mynediad at adnoddau o’r radd flaenaf, yn ogystal â'r cyfle i gysylltu â buddsoddwyr posibl.

Mae hyn yn cynnwys dau ddigwyddiad busnes fydd yn arddangos y dechnoleg.  Bwriedir cynnal y rhain ym mis Medi 2012 a mis Medi 2013 yn Abertawe ac yn Nulyn, mewn cydweithrediad â Chynghrair Technoleg ac Entrepreneuriaeth Rice ym Mhrifysgol Rice, yn Houston, Tecsas gyda'r nod o greu cyfleoedd i gwmnïau gysylltu â buddsoddwyr sy'n gweithio'n benodol yn y sector nanoiechyd.

Mae'r cynghrair hefyd yn cynnal trafodaethau gyda llywodraeth yr Unol Daleithiau, yn archwilio cyfleoedd i gwmnïau Cymreig yn America.

Trwy'r Cynghrair, disgwylir y datblygir dulliau newydd a chyflymach o sgrinio ar gyfer clefydau. Bydd y rhain yn arwain cynnydd sylweddol yn y gofal a roddir i gleifion, a diogelwch y cleifion, ac yn creu cyfle i gyflymu'r broses o drosglwyddo datblygiadau newydd i'r maes clinigol lle gellir eu defnyddio er lles cleifion.

Er enghraifft, mae Nano-declynnau a Nano-biosynwyryddion yn caniatáu canfod a mesur biofarcwyr mewn samplau hylif neu feinwe i lefel sensitifrwydd sydd ymhell y tu hwnt i'r hyn a geir gyda'r dulliau presennol.  Bydd hyn yn helpu i ganfod a thrin ystod eang o afiechydon, gan gynnwys canser a chlefyd y galon, ynghynt nag a fu'n bosibl o'r blaen.

image3 scanning electron microscope Dywedodd Dr Steve Conlan, Cyfarwyddwr y Ganolfan NanoIechyd ym Mhrifysgol Abertawe: "Bydd sefydlu clwstwr trawsffiniol cydlynedig yn creu cynghrair o'r radd flaenaf o arweinwyr barn allweddol, ymchwilwyr o fri rhyngwladol, a'r isadeiledd mwyaf diweddar.

"Bydd gan y cynghrair hwn y cwmpas, y capasiti, a'r hyblygrwydd i arwain nanoiechyd yn rhyngwladol o safbwyntiau arloesi gwyddonol, technolegol, ac economaidd.

"Mae NanoIechyd yn faes busnes sy'n dod i'r amlwg a fydd yn mynd trwy gyfnod o dyfiant cyflym i ddarparu gofal iechyd y dyfodol, a bydd gan y Cynghrair effaith uniongyrchol ar ffyniant economaidd trwy drosglwyddo arloesi o'r sefydliadau partner o fewn addysg uwch i ddiwydiant, ac yn arbennig i gwmnïau bach a chanolig.

"Bydd y cynghrair yn gyrru arloesi trawsffiniol mewn ymchwil a datblygu, mewn hyfforddiant, ac yn y broses o fasnacheiddio trwy'r bartneriaeth unigryw hon.

Mae NanoIechyd yn faes busnes sy'n dod i'r amlwg a fydd yn mynd trwy gyfnod o dyfiant cyflym i ddarparu gofal iechyd y dyfodol. Bydd y Cynghrair yn gweithio'n agos gyda busnesau Cymreig a Gwyddelig i archwilio ac i ecsploetio'r cyfleoedd a ddaw o ddatblygu a rheoli'r llwyfan nanoiechyd yn effeithiol, a bydd yn gweithio i ledaenu'r cynnydd i academyddion a diwydiant yn Ewrop."

Yn ogystal â darparu arbenigedd gwyddonol, mae'r cynghrair yn bwriadu helpu cwmnïau i ddod o hyd i gymorth ariannol ar gyfer eu datblygiadau.

Am ragor o wybodaeth am y Cynghrair NanoIechyd Celtaidd, ewch i www.celticnano.eu.